Depresja, fobia szkolna, przewlekła choroba, żałoba, rozwód rodziców….. – te i inne trudne sytuacje życiowe mogą powodować przedłużające się trudności szkolne i absencje. Jak w takich sytuacjach pracować z uczniem i egzekwować obowiązki, by dać mu możliwość wyjścia na prostą bez przyzwyczajenia do taryfy ulgowej?

Specjaliści alarmują – liczba przypadków depresji wśród dzieci i młodzieży rośnie, a problem dotyczy coraz młodszych osób. Coraz częstsze są też inne poważne zaburzenia psychiczno- lękowe czy zaburzenia jedzenia. W życiu naszych uczniów mogą zaistnieć bardzo trudne emocjonalnie zdarzenia losowe, które mogą pogarszać psychiczne i szkolne funkcjonowanie uczniów nawet na wiele tygodni. Jak się wtedy zachować?

Bycie silnym zbyt długo

Jednym ze szczególnie sprzyjających depresji czynników jest przedłużające się przeciążenie – pracą, obowiązkami, odpowiedzialnością, stresem. Każdy z nas ma swoja indywidualną odporność na obciążenia i stres – kiedy wzrosną one powyżej tego poziomu, mogą zacząć się kłopoty, zwłaszcza jeśli tak sytuacja się przedłuża. Dotyczy to szczególnie dzieci i młodzieży. Dlatego należy wsłuchać się w to co próbują nam przekazać młodzi ludzie i absolutnie nie używać metody motywacyjnej zwanej potocznie „ dokręcaniem śruby”

 

Świadomość problemu

Ogromnie ważne jest bycie uważnym na możliwe symptomy i zwiastuny trudności czy zaburzeń emocjonalnych. Druga rzecz, na którą zawsze należy zwracać uwagę, to trudne doświadczenia w życiu ucznia, a zwłaszcza takie, które mogą subiektywnie dla danej osoby oznaczać traumę. Wielki znaczenie ma także stworzenie w klasie i szkole atmosfery sprzyjającej dzieleniu się swoimi trudnościami emocjonalnymi i życiowymi.

 

Za i przeciw „ taryfie ulgowej”

Jak rozumieć tę „ taryfę ulgową”? będzie to czasowe ograniczenie zakresu obowiązków i/lub obniżenie poziomu wymagań, które ma odciążyć ucznia, sprzyjając jego powrotowi do zdrowia czy normalnego funkcjonowania.

Częstym argumentem przeciw takiemu okresowemu odciążeniu ucznia jest obawa, że będzie on celowo wykorzystywał swoja sytuację, nadużywał przywilejów, bądź przedłużał ten okres, symulując trudności. Rodzice i nauczyciele doświadczający takich wątpliwości powinni rozważyć następujące aspekty:

  • I dzieciom i dorosłym bardzo często zdarza się trochę wykorzystać chorobę
  • Trudności emocjonalne, silny stres czy zaburzenia psychiczne są dla dzieci i młodzieży źródłem dyskomfortu i cierpienia, od którego one chcą się bardzo uwolnić. Obawa, że będąc w takiej sytuacji, uczeń może na zimno kalkulować, jak można ja wykorzystać, jest z reguły bezpodstawna.
  • Owszem, niektóre młode osoby mogą mieć tendencję do manipulowania. Po pierwsze, stanowią jednak zdecydowaną mniejszość, a po drugie, osoby z takimi skłonnościami także mogą doświadczać poważnych kryzysów emocjonalnych.
  • Czynnikiem, który będzie umacniał ucznia w chorobie czy trudnościach, jest raczej nadmiar wymagań niż ich niedostatek
  • Po wyleczeniu depresji dzieci i młodzież z reguły wracają do poprzednich nawyków
  • Nawet gdybyśmy faktycznie za bardzo odciążyli dziecko z obowiązków, zawsze możemy to skorygować
  • Gdyby nawet do niego doszło, zbytnie odciążenie dziecka i tak zawsze będzie miało mniej negatywnych konsekwencji, niż jego nadmierne obciążenie.

Współpraca na rzecz ucznia

Aby podejmować właściwe oraz skuteczne decyzje i działania, najlepiej jest współpracować z innymi osobami zaangażowanymi w pomoc uczniowi. Ważne jest zwłaszcza, aby działać:

  • W porozumieniu i sojuszu z opiekunami
  • Zgodnie z sugestiami specjalistów

Oblicza taryfy ulgowej

W razie poważnych problemów z funkcjonowaniem ucznia może on wybrać któreś z następujących rozwiązań:

  • Hospitalizację
  • Zwolnienie lekarskie
  • Nauczanie indywidualne
  • Wybiórcze chodzenie do szkoły
  • Chodzenie do szkoły na wszystkie lekcje, ale przy zredukowaniu obowiązków i dostosowaniu oczekiwań

Dwa ostanie rozwiązania często są realizowane „ nieoficjalnie” – są po prostu efektem umowy miedzy szkołą, rodzicami i uczniem.

Redukcja wymagań w praktyce może zwłaszcza polegać na:

  • Okresowym lub całkowitym zwolnieniu z obowiązku odpowiedzi pisemnych i/lub ustnych
  • Zmianie odpowiedzi pisemnych na ustne lub odwrotnie
  • Zadawaniu uczniowi tylko podstawowych pytań umożliwiających zaliczenie danego materiału


"Mistrzem nikt się sam nie rodzi
Do mistrzostwa się dochodzi.
Krew i pot należy wylać,
by się w miejscu nie zatrzymać.
Per aspera ad astra
to maksyma dla nas jasna.
Ref.: Nie rezygnuj z nadziei
Nie daj się ponieść zwątpieniu
Sam siebie wykuj ze spiżu
i odbierz zwycięski laur."

autor Agnieszka Mianowska - nauczyciel j. polskiego