Niektóre dzieci staja się obiektem przemocy ze strony kolegów a inne nie. Czy maja w sobie cos szczególnego? Wbrew potocznym opiniom ofiara przemocy nie zostaje dziecko ze względu na swoja tuszę, kolor włosów, okulary czy dobre stopnie.

Takie dzieci mogą być narażone na ataki ze strony swoich kolegów częściej niż pozostałe, jeśli jednak umieją się temu aktywnie przeciwstawić, zaczepianie zwykle szybko ustaje. To raczej wewnętrzne cechy dziecka i jego sposób zachowania decydują o tym, że staje się ono obiektem długotrwałego prześladowania.

W klasie możemy spotkać dwa typy dzieci-ofiar przemocy: ofiary pasywne i prowokujące.

Cechy ofiary pasywnej:

  • Jest wrażliwa i nieśmiała
  • Ostrożna w kontaktach z innymi
  • Ma trudności z zaistnieniem w grupie rówieśniczej
  • Jest niepewna i lękowa
  • Nie potrafi się bronić, atakowana – płacze, wycofuje się ucieka
  • Czuje się małowartościowa, nie potrafi właściwie ocenić swojej sytuacji
  • Ma poczucie osamotnienia i opuszczenia
  • Zwykle nie ma w klasie żadnego dobrego przyjaciela
  • Ma negatywne nastawienia do stosowania przemocy
  • Może być słabsza fizycznie
  • Często ma lepszy kontakt z dorosłymi niż z rówieśnikami
  • Może mieć bliższe od przeciętnych kontakty z rodzicami, szczególnie z matką

Cechy ofiary prowokującej:

  • Ma problemy z koncentracja, skupieniem się
  • Wyróżnia się niespokojnym zachowaniem, często nadaktywnością
  • Wprowadza zamieszanie, niepokój
  • Wytwarza wokół siebie atmosferę irytacji i napięcia
  • Jej zmienne humory są przyczyna częstych konfliktów z kolegami
  • Jej zachowanie może być odbierane przez większość klasy jako prowokujące i może powodować negatywne reakcje ze strony innych

Pamiętajmy jednak o tym:

Żadne dziecko nie jest winne, ze stało się ofiara przemocy.

Każdy ma prawo być wrażliwym, słabym, bezbronnym.

Nikt nie ma prawa użyć w stosunku do niego przemocy.

 

Uczniowie będący ofiarami przemocy bardzo rzadko zwracają się po pomoc do dorosłych. Zazwyczaj boja się swoich prześladowców i cierpią w samotności. Nie wierzą, ze ktoś może im pomóc. W tej sytuacji bardzo ważna jest obserwacja ze strony nauczycieli zachowań i postaw uczniów.

 

Wskazówki pomocne w rozpoznaniu ofiary w klasie.

Dzieci będące ofiarami zwykle:

  • Są przezywane, wyśmiewane, zmuszane do posłuszeństwa
  • Podczas kłótni, zaczepek czy bójek reagują często płaczem lub uciekają
  • Często szukają swoich rzeczy, które są chowane lub niszczone
  • Mają sińce, zniszczone lub brudne ubranie
  • Przerwy często spędzają same lub w pobliżu dorosłego
  • Często są wybierani jako ostatni do pracy w grupach
  • Wyglądają na nieszczęśliwe
  • Mają trudności w mówieniu na forum całej klasy
  • Pogarszają się w nauce
  • Myślą same o sobie, że są gorsze, wycofują się z kontaktów z innymi
  • Czują wstyd, że nie potrafią się bronić, załamują się
  • Są izolowane, tracą zaufanie do otoczenia
  • Mogą nie mieć żadnego bliskiego przyjaciela
  • Unikają szkoły, rano skarżą się na bóle brzucha, głowy, tracą apetyt
  • Spóźniają się do szkoły
  • Wracają ze szkoły powoli, dłuższą drogą

Doświadczenie bycia ofiarą może mieć istotny wpływ na przyszłe życie dzieci.  Dlatego tak ważne jest, aby wychowawcy pomogli im pozbyć się tej obciążającej roli.

Agnieszka Wałęsa

 

 

 


"Mistrzem nikt się sam nie rodzi
Do mistrzostwa się dochodzi.
Krew i pot należy wylać,
by się w miejscu nie zatrzymać.
Per aspera ad astra
to maksyma dla nas jasna.
Ref.: Nie rezygnuj z nadziei
Nie daj się ponieść zwątpieniu
Sam siebie wykuj ze spiżu
i odbierz zwycięski laur."

autor Agnieszka Mianowska - nauczyciel j. polskiego