Uczniowie sprawcy muszą zrozumieć podstawową zasadę: w szkole nie ma miejsca na przemoc i nie będzie ona tolerowana pod żadną postacią przez dorosłych.

Wszyscy nauczyciele powinni natychmiast i w podobny sposób reagować na wszelkie obserwowane przejawy przemocy: zwracać uczniom uwagę, wyrażać swój sprzeciw, powoływać się na obowiązujące w szkole normy, stosować konsekwencje i kary, jeśli jest to konieczne.

Jeśli pojedyncze uwagi nauczycieli nie odnoszą skutku, a uczeń dalej zachowuje się agresywnie, używa przemocy, należy wobec niego uruchomić procedury.

Zasady postępowania wobec sprawców:

Cykl rozmów

Należy podjąć cykliczne rozmowy ze sprawcą, których celem jest doprowadzenie do przerwania stosowania przez ucznia przemocy i wypracowanie konstruktywnego rozwiązania problemu. Rozmowy powinny kończyć się spisaniem z uczniem umowy zawierającej zobowiązania ucznia do nie stosowania konkretnych agresywnych zachowań wobec poszkodowanego kolegi. Aby umowa przyniosła efekt powinna być skonstruowana bardzo precyzyjnie i zawierać informacje o konsekwencjach jej nie dotrzymania.

Rozmowy powinny trwać aż do momentu całkowitego wygaśnięcia negatywnego zachowania ucznia.

Indywidualna odpowiedzialność

Sprawca powinien samodzielnie odpowiadać za swoje czyny i ponosić negatywne                                                                   konsekwencje swojego zachowania, dlatego z każdym sprawcą należy rozmawiać oddzielnie.

Hierarchia rozmów

Należy stworzyć hierarchie rozmów. Najpierw wychowawca rozmawia z uczniem, gdy nie skutkuje, zaprasza innego nauczyciela. Na kolejnym etapie włączony jest do rozmów pedagog, później rodzice, dyrekcja, ewentualnie policja. W ten sposób stopniuje się napięcie i daje uczniowi szansę oraz czas na poprawę.

Monitorowanie zachowania ucznia

W trakcie trwania całej interwencji należy uważnie obserwować zachowanie ucznia. Najlepiej, aby inni nauczyciele uczący w danej klasie byli włączeni do działań, zwracali uwagę na zachowania ucznia. Unikniemy w ten sposób prób manipulacji ze strony sprawcy. Jeśli stosujemy tę zasadę, musimy powiadomić o tym samego ucznia.

Nagradzanie i karanie

Przez cały czas nauczyciel powinien nagradzać pozytywnie zachowania sprawcy, a negatywne karać.

Hierarchia konsekwencji

Konsekwencje za nieprzestrzeganie norm powinny mieć także swoją hierarchię a także być dostosowany do konkretnego ucznia. Uczeń powinien być zawsze poinformowany co go czeka , jeśli znowu użyje przemocy.

W pracy ze sprawcą najważniejsze jest, aby nauczyciel pomógł dziecku zastąpić dotychczasowe zachowania przemocowe – zachowaniami pozytywnymi. Bez tego przemoc ze szkoły nie zniknie. Taka praca wymaga czasu, zaangażowania, często pracy zespołu nauczycieli oraz pewnej wiedzy psychologicznej i pomysłowości.

Nauczyciel powinien ją rozpocząć od dokładnego zdiagnozowania przyczyn stosowania przemocy przez danego ucznia i dostosować do niej różne działania wychowawcze np.:

  • Dowartościowywać słownie pozytywne zachowania ucznia
  • Tworzyć specjalne sytuacje i organizować zajęcia edukacyjne, które pomogą mu nauczyć się zaspakajania własnych potrzeb w pozytywny sposób
  • Pomagać w rozwijaniu talentów i wykorzystywaniu mocnych stron dla dobra innych

Nauczyciel powinien starać się także pomóc uczniowi w rozwiązaniu jego osobistych problemów poprzez:

  • Ułatwienie kontaktu ze specjalistą szkolnym
  • Współpracę z rodzicami

Przemoc rówieśnicza stała się w wielu szkołach poważnym problemem wymagającym skutecznego przeciwdziałania. Sporadyczne akcje lub nieskoordynowane działania pojedynczych osób już nie wystarczą w jego rozwiązaniu.

W naszej szkole istnieje własny system przeciwdziałania przemocy. System ten pozwala podchodzić do problemu w sposób całościowy. Dzięki niemu szkoła skutecznie promuje wśród uczniów postawy antyprzemocowe, wspiera rodziców w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, chroni najsłabszych uczniów, a nauczyciele stanowią zwarty zespół posługujący się tymi samymi metodami.

 

Agnieszka Wałęsa

 


"Mistrzem nikt się sam nie rodzi
Do mistrzostwa się dochodzi.
Krew i pot należy wylać,
by się w miejscu nie zatrzymać.
Per aspera ad astra
to maksyma dla nas jasna.
Ref.: Nie rezygnuj z nadziei
Nie daj się ponieść zwątpieniu
Sam siebie wykuj ze spiżu
i odbierz zwycięski laur."

autor Agnieszka Mianowska - nauczyciel j. polskiego