Tiki to mimowolne, szybkie, powtarzające się, stereotypowe ruchy ciała lub wokalizacje. Tiki występują nagle i są nierytmiczne. Zwykle trwają krótko, pojedynczy tik rzadko trwa dłużej niż sekundę, ale przeważnie wiele z nich występuje w postaci napadów z krótkimi przerwami miedzy tikami.

W powstawaniu tików ogromne znaczenie odgrywają uwarunkowania neurologiczne ujawniające się w odmiennej budowie i sposobie funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego. Ponadto na występowanie zaburzeń tikowych maja wpływ czynniki genetyczne oraz nieprawidłowości w zakresie rozkładu i stężenia w obrębie struktur mózgowia pewnych substancji chemicznych.

Podział tików z uwagi na ich stopień nasilenia:

  • Przejściowe, przemijające
  • Przewlekłe
  • Choroba tikowa

Podział zaburzeń tikowych z uwagi na rodzaj:

  • Wzruszanie ramionami
  • Marszczenie czoła
  • Otwieranie ust
  • Potrząsanie głową
  • Żucie
  • Wytrzeszczanie oczu
  • Zaciskanie pięści
  • Wysuwanie języka
  • Unoszenie brwi
  • Mruganie
  • Grymasy
  • Ruchy głowa
  • Podskakiwanie
  • Wąchanie
  • Kopanie
  • Dotykanie innych
  • Zagryzanie warg
  • Dotykanie nosa
  • Pogwizdywanie
  • Mlaskanie
  • Mruczenie
  • Jęczenie
  • Cmokanie
  • Chrząkanie
  • Krztuszenie się
  • Głośne oddychanie
  • Echolalia
  • Palilalaia
  • Koprolalia
  • Swędzenie
  • Łaskotanie
  • Drętwienie
  • Mrowienie skóry
  • Uczucie gorąca
  • Napięcie

Osoba, u której zdiagnozowano wyłącznie zaburzenia tikowe, w większości przypadków poddawana jest jedynie terapii behawioralnej, ponieważ przynosi ona pożądane efekty.

W terapii tików stosowane są następujące metody:

  • Metoda wytężonego powtarzania tików
  • Ćwiczenia w kontrolowaniu tików i systemy nagradzania zachowań pożądanych
  • Metody kalendarzykowe
  • Odwracanie nawyków
  • Ćwiczenia w opóźnianiu tików

Wskazówki dla nauczycieli

  1. Konstruktywna ocena
  2. Strategia terapeutyczna
  3. Uwzględnienie nadmiernej aktywności dziecka
  4. Eliminacja negatywnych sytuacji stresogennych
  5. Odpowiednia atmosfera
  6. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna

Warto wiedzieć, ze zaburzenia tikowe najczęściej współwystępują z trudnościami koncentracji uwagi, problemami w nauce, nadmierną aktywnością, stanami depresyjnymi, zaburzeniami snu, obniżoną zdolnością do kontrolowania impulsów, zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi, specyficznymi trudnościami w uczeniu się.

Zaburzenia tikowe stanowią dla dziecka poważny problem. Często z powodu ich występowania czuje się ono inne, gorsze, mniej wartościowe. Naszym zadaniem jest podejmowanie działań, które zmniejszą odczuwalność objawów i sprawią, że dziecko nie będzie doświadczało dyskomfortu i co najważniejsze nie będzie dyskryminowane z uwagi na występujące trudności.

 

Agnieszka Wałęsa


"Mistrzem nikt się sam nie rodzi
Do mistrzostwa się dochodzi.
Krew i pot należy wylać,
by się w miejscu nie zatrzymać.
Per aspera ad astra
to maksyma dla nas jasna.
Ref.: Nie rezygnuj z nadziei
Nie daj się ponieść zwątpieniu
Sam siebie wykuj ze spiżu
i odbierz zwycięski laur."

autor Agnieszka Mianowska - nauczyciel j. polskiego