PRZEMOC RÓWIEŚNICZA JEST ODWIECZNYM PROBLEMEM. MIMO, ŻE KAŻDY Z NAS DOKŁADA STARAŃ ABY ZAPOBIEC TEMU ZJAWISKU, MOŻNA POWIEDZIEĆ, ŻE JEGO WYELIMINOWANIE JEST NIEMOŻLIWE. PRZEMOC MOŻE WYSTĘPOWAĆ W RÓŻNYCH FARMACH I Z RÓŻNYM NASILENIEM . ZAWSZE JEDNAK NIESIE KONSEKWENCJE ZARÓWNA DLA SPRAWCY JAK I OFIARY.

Przemoc rówieśnicza może występować w następujących formach:

  • Fizyczna
  • Werbalna
  • Relacyjna
  • Cyfrowa

Szczególnie okrutny charakter ma jednak zjawisko ijime, które jest psychicznym i fizycznym znęcaniem się  uczniów nad kolegą z tej samej klasy, które trwa przez dłuższy okres.

W pracach naukowych opisujących i analizujących ijime została wytworzona specyficzna terminologia różnych rodzajów zachowań agresywnych charakterystycznych dla tego zjawiska. Należą do nich:

  • Puroresugokko – wyśmiewanie w celu wzbudzenia agresywnej reakcji ofiary, publiczne prowokowanie
  • Bokoboko – kolektywne akty przemocy skierowane wobec ofiary w postaci zaczepiania fizycznego
  • Erubo – poszturchiwanie, popychanie, stosowanie napaści na ofiarę
  • Kagomerinchi – samosąd, lincz
  • Seiza – kara fizyczna wymierzana ofierze
  • Konjoyaki – przypalanie skóry ofiary papierosem
  • Pashiri – wymuszenie kupienia czegoś przez ofiarę
  • Katsuage – wymuszanie pieniędzy od ofiary
  • Shikato – całkowite ignorowanie ofiary przez grupę
  • Mukatsuku – specyficzna postawa i komunikaty mówiące o tym, że z ijime nie można nic zrobić

Konsekwencje tych patologicznych sytuacji mogą przejawiać się w postaci następujących zjawisk:

  • Futoko – opuszczanie zajęć szkolnych
  • Tokokyohi – fobia szkolna
  • Hikikomori – syndrom skrajnego wycofania izolowania się od społecznego otoczenia i ucieczka w cyberrzeczywistość

 

Jak zapobiegać tego typu sytuacjom?

  • Po pierwsze rozpoznaj ofiarę

Charakterystyczne zachowania dziecka w roli ofiary:

  • Ma bardzo ograniczoną liczbę przyjaciół bądź jest izolowane i wykluczane ze wspólnych zabaw
  • Nie spotyka się po lekcjach z innymi dziećmi, przesiaduje samo w domu
  • Po powrocie ze szkoły może mieć niekompletne lub zniszczone wyposażenie plecaka, garderobę, zapytane o powód nie chce udzielić odpowiedzi
  • Może się skarżyć, że inni sprawiają mu przykrość lub zamknąć się w sobie i nie mówić nic
  • Nadano mu pejoratywne przezwisko
  • Ma ślady świadczące o stosowaniu wobec niego przemocy
  • Bywa płaczliwe, ma nieszczęśliwy wyraz twarzy
  • Często zmienia nastrój, sprawia wrażenie, że nie panuje nad emocjami, jest labilne emocjonalnie
  • Ma problem z wypowiadaniem się na forum klasy
  • Uzyskuje dużo słabsze oceny niż wcześniej
  • Chodzi do szkoły inną drogą niż dotychczas po to żeby nie spotkać dręczyciela
  • Kryje się przed sprawcą, spóźnia się a lekcje
  • Często wymusza pozostanie w domu bez podania przyczyny lub wagaruje
  • Konieczność wyjścia z domu może doprowadzić do objawów somatycznych, takich jak bóle brzucha czy głowy
  • Miewa nocne koszmary
  • Prosząc cię o dodatkowe pieniądze nie chce podać celu

 

  • Po drugie poznaj cechy, zachowania sprawcy:
  • Najczęściej sprawcy są osobami aktywnymi, energicznymi, starają się dominować nad otoczeniem
  • Często reagują impulsywnie, szybko wpadają w gniew i nie potrafią zapanować nad emocjami
  • Ich zdaniem jedynym skutecznym sposobem rozwiązywania konfliktów są te z użyciem siły
  • Nie przestrzegają norm i zasad
  • Wybierają towarzystwo osób, które przejawiają zachowania nieakceptowane społecznie
  • Za wszelką cenę chcą podporządkować sobie inne osoby
  • Zdarza się, że sprzeciwiają się twoje woli, manifest ja swoje zdanie w formie buntu
  • Mają negatywny stosunek do świata, szkoły
  • Chcą stale być w centrum uwagi
  • Za wszelką cenę dążą do uzyskania popularności

 

  • Po trzecie pracuj zarówno z ofiarą jak i sprawcą
  • Po czwarte wprowadź wewnątrzszkolne uregulowania w tym zakresie
  • Po piąte działania profilaktyczne

 

 

          PROCEDURA POSTĘPOWANIA WOBEC UCZNIA- OFIARY PRZEMOCY

  1. W sytuacji stwierdzenia, że uczeń stał się ofiarą przemocy rówieśniczej nauczyciel jest zobowiązany do udzielenia pierwszej pomocy przedmedycznej lub w razie potrzeby wezwania lekarza
  2. Uczniowi, który stał się ofiarą przemocy lub zostały naruszone jego prawa należy natychmiast zapewnić opiekę psychologiczną
  3. O zaistniałej sytuacji należy niezwłocznie powiadomić dyrektora szkoły oraz rodziców sprawcy i ofiary
  4. Jeśli zaistnieje konieczność profesjonalnego zabezpieczenia śladów przestępstwa, ustalenia okoliczności lub świadków zdarzenia, dyrektor szkoły powiadamia natychmiastowo policję. W pozostałych przypadkach zawiadomienie policji może zostać przesunięte w czasie
  5. Wychowawca sporządza notatkę ze zdarzenia i przekazuje ją pedagogowi
  6. Rada pedagogiczna wdraża działania chroniące ofiarę przemocy
  7. W przypadku braku efektów podjętych działań wobec sprawcy przemocy oraz barku współpracy z rodzicami ucznia, dyrektor szkoły kieruje do sądu rodzinnego wniosek o wgląd w sytuację rodzinną dziecka


"Mistrzem nikt się sam nie rodzi
Do mistrzostwa się dochodzi.
Krew i pot należy wylać,
by się w miejscu nie zatrzymać.
Per aspera ad astra
to maksyma dla nas jasna.
Ref.: Nie rezygnuj z nadziei
Nie daj się ponieść zwątpieniu
Sam siebie wykuj ze spiżu
i odbierz zwycięski laur."

autor Agnieszka Mianowska - nauczyciel j. polskiego